Uzun süren Hürmüz Boğazı krizi küresel bir tarım ve gıda felaketine dönüşebilir.

İran, ABD, İsrail ve Ortadoğu’da süregelen savaşların özellikle enerji kaynakları, ulaşım ve gıda tedarik zincirleri üzerindeki olumsuz etkileri gıdaya erişimi maalesef olumsuz yönde etkilemektedir. Küresel ve yerel ekonomileri doğrudan etkileyecek bu savaşlar ekonomik, enerji ve gıda fiyatları açısından ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Ülkemizde ve dünyada gıda fiyatları maalesef oldukça yükseldi. Bu da insanların gıdaya erişimini olumsuz yönde etkilemektedir.

Orta Doğu’da ve komşularımızı etkileyen savaş merkezine ülkemizden arabayla sadece 2,5 saatte ulaşılabiliyor. Dolayısıyla gıda tedariği konusunda bölgeye ve dünyaya olumsuz katkısı büyük olacaktır. Ayrıca ülkemizde yaşadığımız kuraklığın olumsuz etkisinin gıdada fiyatların yükselmesine maalesef etkisi kaçınılmaz olmaktadır. İnşaallah bu yıl yağışların olumlu etkilerini ve sonuçlarını görürüz.

Siyasi gerginlikler, savaşlar Orta Doğu'yu uzun süredir rahatsız ediyor ve her biri bölgede ve genel olarak dünyada olumsuz sonuçlar doğuruyor. Ancak devam eden ABD –İsrail, İran savaşı, İsrail-Hamas çatışması, küresel tedarik zincirlerinin istikrarı için önemli sonuçlar doğurarak bölgede dikkat çekiyor.

Orta Doğu, dünya petrol rezervlerinin %48,3'ünü oluşturan büyük bir petrol üreticisidir. Bu nedenle, bölgede herhangi bir olumsuzluk, enerji fiyatlarında dalgalanmalara neden olabilir. Petrol fiyatlarının düşmemesi, devamlı yükselme trendinde olması Orta Doğu’daki savaşların olumsuz etkisi ve kaçınılmaz bir sonuçtur.

Savaşların devam etmesi ister istemez gıda arzını olumsuz yönde etkilemektedir. ABD İsrail ve İran arasındaki savaş ve İsrail-Hamas arasındaki çatışmanın tırmanması, İran gibi daha fazla ülke ve Yemen'den Husiler gibi milisleri bölgeye çekecek ve bu da nakliye ve tedarik rotalarını daha da aksatabilir.

Petrol fiyatlarındaki artışlar gıda, nakliye ve gübre maliyetlerini artırır. Öncelikle Hürmüz boğazı ve Orta Doğu, malların ve petrolün dağıtılması için kritik olan çeşitli önemli deniz noktalarına ev sahipliği yapmaktadır. Örneğin, Hint Okyanusu ile Akdeniz arasındaki bağlantı, her yıl 50 milyon tondan fazla tarım ürününün geçişine olanak sağlaması için hem petrol piyasaları hem de anlaşma tedarik zincirleri için bir, endişelerin oluşmasını sağlar. İkincisi, doğal gaz ve kömür fiyatları arttıkça gübre fiyatları da artıyor. Amonyak, fosfor ve ürünlerle birlikte en çok kullanılan gübrelerden biri olan azotlu gübrenin üretimi, hammadde olarak doğal gaz kullanımına bağlıdır. Gübre ithalatına bağımlı ülkelerde, gübre için yüksek fiyatlar ve kıtlıklar nedeniyle hasatlarda düşüşler yaşanabilir ve bu da küresel pazardaki gıda hacimlerinde azalmaya yol açabilir.

Orta doğudaki savaşların devam etmesi durumunda küresel çapta ekonomi için büyük risk oluşturmaktadır. Temel tarım ve gıda girdilerinde fiyat ve arz sıkıntısını hafifletmek için önleyici politika önlemleri alınmalıdır.