Next
ÜRETİCİNİN EN BÜYÜK YÜKÜ GİRDİ MALİYETLERİ
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Temmuz ayına ilişkin üretici, market ve girdi fiyatlarını değerlendirdi. Bayraktar'ın açıkladığı veriler, üreticinin bir yandan artan maliyetlerle mücadele ederken diğer yandan ürününü düşük fiyatla satmak zorunda kaldığını ortaya koydu. Özellikle mazot, elektrik, yem ve bazı gübre çeşitlerindeki yüksek maliyet artışlarının üretim sürecini zorlaştırdığına dikkat çeken Bayraktar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
MAZOT VE ELEKTRİK ÜRETİM MALİYETLERİNİ KATLADI
Temmuz ayında Haziran ayına göre mazot fiyatı yüzde 19,4 oranında yükselirken, son bir yıldaki artış yüzde 43,6'ya ulaştı. Elektrik fiyatları da üreticinin belini büken kalemlerden biri oldu. Tarımsal elektrik fiyatları son bir yılda yüzde 25,1 artarken, tarım ilacı fiyatları ise yüzde 27,8 yükseldi. Hayvancılık yapan üreticiler açısından yem maliyetleri de yüksek seviyesini korudu. Son bir yılda besi yemi yüzde 29,6, süt yemi ise yüzde 27,8 oranında zamlandı.
GÜBREDE KARMAŞIK TABLO
TZOB verilerine göre Temmuz ayında bazı gübre çeşitlerinde sınırlı düşüş yaşansa da yıllık artışlar dikkat çekti. Aylık bazda ÜRE gübresi yüzde 10,9, amonyum sülfat gübresi yüzde 8,6 ve DAP gübresi yüzde 1,2 ucuzlarken, amonyum nitrat ile 20.20.0 kompoze gübresinde sınırlı artış görüldü. Ancak son bir yıllık tablo üreticinin yükünün devam ettiğini gösterdi. Buna göre; Amonyum nitrat gübresi yüzde 71, Amonyum sülfat gübresi yüzde 59,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 35,4, DAP gübresi yüzde 25, ÜRE gübresi ise yüzde 1,5 oranında zamlandı.
ÜRETİCİ UCUZA SATIYOR, TÜKETİCİ PAHALI ALIYOR
Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının Temmuz ayında da yüksek seviyelerde devam ettiğini belirtti. En dikkat çekici fark havuçta yaşandı. Üreticide 11 liraya satılan havuç markette 61 lira 73 kuruşa ulaşarak yüzde 461,2 fiyat farkı oluşturdu. Temmuz ayında üretici ile market arasındaki fiyat makası birçok üründe dikkat çekici seviyelere ulaştı. Havuçtan sonra en yüksek fiyat farkı yüzde 444,4 ile elmada görüldü. Yeşil mercimek yüzde 236,6, kabak yüzde 231,6 ve maydanoz ise yüzde 219,5'lik fiyat farkıyla listenin üst sıralarında yer aldı. Bu tablo, üreticinin düşük kazanç elde etmesine karşın tüketicinin ürünleri katlanmış fiyatlarla satın almak zorunda kaldığını ortaya koydu.
Veriler, üreticinin düşük gelir elde etmesine rağmen tüketicinin yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldığını bir kez daha gözler önüne serdi.
MARKETTE EN FAZLA ZAM SİVRİ BİBERE GELDİ
Temmuz ayında markette takip edilen 39 ürünün 19'unda fiyat artışı, 20'sinde ise düşüş yaşandı. Fiyatı en fazla artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber oldu. Onu kuru soğan, mısırözü yağı, kuru üzüm ve patates izledi. En büyük fiyat düşüşü ise yüzde 49 ile karpuzda görüldü. Yeşil fasulye, kiraz, havuç ve tavuk eti de fiyatı gerileyen ürünler arasında yer aldı.
ÜRETİCİDE EN BÜYÜK ARTIŞ KURU SOĞANDA
Üretici fiyatlarında ise 31 ürünün 8'inde artış, 16'sında düşüş yaşandı. En yüksek artış yüzde 52,9 ile kuru soğanda gerçekleşirken, sivri biber, çilek, domates ve patates de fiyatı yükselen ürünler arasında bulundu. Buna karşılık havuç yüzde 51,1 ile en fazla değer kaybeden ürün olurken, karpuz, kabak, yeşil mercimek ve salatalıkta da önemli düşüşler görüldü.
MEVSİMSEL GEÇİŞLER FİYATLARI ETKİLEDİ
Bayraktar, fiyat hareketlerinin büyük bölümünün arz-talep dengesinden kaynaklandığını söyledi. Çukurova'da kuru soğan hasadının tamamlanması ve İç Anadolu'da hasadın yeni başlaması nedeniyle arzın azalması fiyatları yükseltti. Kıyı bölgelerinde sera üretiminin sona ermesiyle sivri biber ve domates fiyatları arttı. Çilekte sezon sonuna yaklaşılması da fiyat artışını beraberinde getirdi. Öte yandan yayla üretiminin başlamasıyla kabak, salatalık ve patlıcanda arz artarken talebin yetersiz kalması fiyatların düşmesine neden oldu. Havuç, yeşil mercimek ve karpuzda ise mevsimsel arz fazlası ve talep düşüklüğü üretici fiyatlarını aşağı çekti.
MALİYETLER KONTROL ALTINA ALINMALI
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından özellikle mazot, elektrik, gübre ve yem gibi temel girdi maliyetlerinin üretici üzerindeki baskısının azaltılması gerektiğini belirterek, üreticinin desteklenmesinin hem üretimin devamı hem de tüketicinin uygun fiyatla gıdaya ulaşabilmesi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
