İran ile ABD-İsrail koalisyonu arasında Şubat 2026'da başlayan ve yaklaşık bir aydır devam eden çatışmalarda Türkiye, "aktif tarafsızlık" politikası benimseyerek arabuluculuk rolü üstleniyor. Bu süreçte askeri olarak ne ABD-İsrail bloğuna ne de İran tarafına destek veriyor; bunun yerine diplomasiye öncelik tanıyarak gerilimi azaltmayı ve müzakereleri teşvik etmeyi amaçlıyor...
Türkiye'nin bu stratejisi üç temel başlık altında değerlendirilebilir:
1-Diplomatik Çabalar: Arabuluculuk ve Barış Girişimleri Türkiye'nin en dikkat çeken yaklaşımı, diplomasiyi yoğun şekilde kullanmasıdır. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, özellikle İran ve ABD'li yetkililerle sürekli görüşmeler yaparken, diğer bölgesel ve küresel aktörlerle de ateşkes sağlanması için temaslarını sürdürmektedir. Türkiye bu doğrultuda Mısır ve Pakistan gibi ülkelerle birlikte ABD ve İran arasında doğrudan müzakerelerin başlaması adına arabuluculuk üstlenmiştir. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Fidan, her iki tarafa da itidal çağrısında bulunmuş ve diyaloğu tek çözüm yolu olarak vurgulamışlardır…
2. Denge Politikası: Stratejik Öngörü ve Bağımsız Bir Tutum Türkiye, NATO üyesi olmasına rağmen bölgede hem komşuluk ilişkilerini hem de ulusal çıkarlarını gözeterek bağımsız hareket etmektedir:
Tarafsız Eleştiriler: Türkiye, savaşın sebeplerine ve tarafların bazı eylemlerine net eleştiriler getirmiştir. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran’a yönelik saldırıları "bir egemenlik ihlali" olarak nitelendirirken, İran’ın Körfez ülkelerine dönük girişimlerini de yanlış bulduğunu açıkça ifade etmiştir...
Bağımsız Dış Politika Vurgusu: Türkiye'nin dış politikasının, iç veya dış baskılarla şekillenmediği, milli çıkarlar doğrultusunda bağımsız bir çizgide olduğu belirtilmektedir. Devlet yetkilileri, bu çizginin önemini sık sık dile getirmekte ve ülkenin herhangi bir savaşa taraf olmasını önlemek için denge politikalarını sürdürmektedir...
3. Güvenlik Kaygıları: Çatışmaların Yayılmasını Önleme Türkiye’nin izlediği stratejinin önemli bir boyutu da savaştan kaynaklanabilecek güvenlik risklerini bertaraf etmektir:
Doğrudan Saldırı Tehdidi: Savaşın ilk günlerinde Türkiye sınırına düşen füzeler, Ankara’yı tedirgin etmiştir. Söz konusu ihlaller kınansa da esas amaç tırmanışı önlemek olmuştur...
Bölgesel Yayılma Riski: Çatışmanın genişleyerek Doğu Akdeniz'e ve Yunanistan veya Kıbrıs gibi bölgelere sıçrama ihtimali, Türkiye’yi tedbirli davranmaya sevk etmektedir...
İran’daki Olası İstikrarsızlık: İran’da meydana gelebilecek bir kaos ortamının Türkiye’ye yönelik bir göç dalgasını tetiklemesi veya PKK bağlantılı grupları güçlendirmesinden endişe edilmektedir. Bu durum, Türkiye’yi İran’ın toprak bütünlüğünü destekleme konusunda daha hassas hale getirmiştir...
NATO'nun Savaşa Dahil Olma İhtimali: Hürmüz Boğazı gibi stratejik bölgelerde potansiyel krizlerin NATO müdahalesi gerektirmesi durumunda, Türkiye'nin ittifak yükümlülükleri ile bölgesel denge arasında zor bir karar vermek durumda kalmasından kaygı duyulmaktadır...
Konuyu özetlemem gerekirse…
Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde bölgedeki mevcut savaşa doğrudan taraf olmaktan özenle kaçınmakta ve krizi diplomatik yollarla çözme gayreti göstermektedir. Tüm taraflarla dengeyi gözeterek ulusal güvenlik çıkarlarını koruma konusunda kararlı bir duruş sergilemektedir...
Sağlıcakla kalın…