Akademik Geriatri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Meltem Gülhan Halil, geriatrinin yalnızca hastalıkları değil, bireyin genel sağlık durumu ve yaşam kalitesini bütüncül olarak ele aldığını belirterek, 65 yaş sonrasında demans (bunama), depresyon, osteoporoz (kemik erimesi), idrar kaçırma, malnütrisyon (yetersiz beslenme) ve sarkopeni (kas kaybı) gibi sağlık sorunlarının görülme sıklığı arttığına dikkati çekerek, bu sorunların yaşlanmanın doğal bir parçası olarak kabul edildiği için dile getirilemeyebildiğini söyledi. Hiçbir şikâyeti olmasa bile her yaşlı bireyin yılda en az bir kez geriatri değerlendirmesinden geçmesini önerdiklerini belirten Prof. Dr. Halil, 'Bu yaklaşım hem geriatrik sendromların erken dönemde fark edilmesini hem de koruyucu hekimlik uygulamalarının hayata geçirilmesini sağlar. Örneğin kemik erimesi (osteoporoz) taraması 65 yaş üzerindeki tüm kadınlara, 70 yaş üzerindeki tüm erkeklere önerilmektedir. Bunun yanında aşılar ve kanser taramaları gibi koruyucu sağlık uygulamaları da sağlıklı yaşlanmanın vazgeçilmez bir parçasıdır' dedi.

Aşıların hastalıkları ortaya çıkmadan önleyerek bireysel ve toplumsal sağlığın korunmasında hayati bir rol oynadığını ifade eden Prof. Dr. Meltem Gülhan Halil, 'Türkiye, aşılama alanında önemli başarılar elde etmiş bir ülke olup, toplumsal bağışıklama sayesinde birçok hastalığın görülme sıklığı da belirgin şekilde azalmıştır. Ayrıca aşılar, tedavi maliyetlerini önleyerek sağlık sistemine ekonomik katkı sağlar' diye belirten Prof. Dr. Meltem Gülhan Halil, sözlerine şöyle devam etti: 'Ben bir geriatri uzmanı olarak özellikle yaşlı nüfusa vurgu yapmak isterim. Aşılar çoğunlukla çocukluk dönemiyle ilişkilendirilse de aslında her yaş grubunda koruyucu sağlık açısından son derece önemli bir yere sahiptir. Özellikle yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte geriatrik grupta aşılama çok daha kritik hale gelmiştir' diye konuştu.

Yaşla birlikte bağışıklık sisteminde doğal bir zayıflama meydana geldiğini belirten Halil, diyabet, kalp hastalıkları ve KOAH gibi kronik hastalıkların da enfeksiyon riskini artırdığını ifade etti.

Akademik Geriatri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Meltem Gülhan, uzun süreli hareketsizliğin kas kaybı, düşme ve bağımlılık riskini artırdığını vurguladı.

Bazı aşıların yılın her döneminde yapılabildiğini, ancak özellikle solunum yolu viral enfeksiyonları açısından belirli riskli dönemler bulunduğunu belirten Prof. Dr. Halil, aşılama zamanlamasının önemine dikkat çekerek, 'İleri yaş grubunda influenza (grip), RSV ve pnömokok gibi etkenler ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. İnfluenza ve RSV enfeksiyonları özellikle sonbahar aylarından itibaren artar, kış mevsiminde ise en yüksek seviyeye ulaşır. Bu nedenle bu dönemler, özellikle riskli gruplarda aşılama açısından kritik önem taşır. Buna karşılık tetanos, zona, hepatit ve pnömokok gibi bazı aşılar mevsimden bağımsız olarak yılın herhangi bir döneminde uygulanabilmektedir.' diye konuştu.

Halil, 65 yaş üstü bireylerin, hekimlerine başvurduklarında mutlaka aşılanma programı hakkında bilgi almaları ve önerilen aşıları zamanında yaptırmaları büyük önem taşıdığının altını çizdi.

Alzheimer hastalığı'nın küresel ölçekte artan bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurgulayan Dr. Şalçini, mevcut ilaç tedavilerinin hastalığı durduramadığını, yalnızca semptomları sınırlı ölçüde hafiflettiğini ifade etti. Anti-amiloid tedavilere yönelik çalışmaların sürdüğünü ancak yan etkiler ve maliyet gibi nedenlerle henüz yaygın kullanıma girmediğini söyledi. Nöromodülasyonun; elektrik, manyetik alan, ışık ve ses dalgaları gibi fiziksel uyarılarla beyin fonksiyonlarını doğrudan etkileyen bir yaklaşım olduğunu belirten Şalçini, bu yöntemlerin sinaptik plastisiteyi artırarak beyin ağlarını güçlendirmeyi hedeflediğini dile getirdi. Alzheimer'ın artık yalnızca protein birikimiyle değil, aynı zamanda bir 'bağlantı hastalığı' olarak değerlendirildiğini de sözlerine ekledi.

Non-invaziv yöntemlerin günümüzde daha yaygın kullanıldığını belirten Şalçini, özellikle rTMS uygulamasının öne çıktığını ifade etti. Bir diğer yöntem olan tDCS'nin ise düşük yoğunluklu elektrik akımıyla nöronal uyarılabilirliği düzenlediğini ve özellikle hafif bilişsel bozukluklarda etkili olabildiğini aktardı. Ayrıca ultrason temelli Transkraniyal Pulse Stimülasyonu ve odaklanmış ultrason uygulamalarının da derin beyin yapılarına ulaşarak nöroplastisiteyi artırabildiğini ifade etti.

Işık temelli tedaviler ve 40 Hz frekanslı uyarımların da son yıllarda dikkat çektiğini belirten Şalçini, bu yöntemlerin beyin hücreleri üzerindeki olumlu etkilerinin araştırıldığını kaydetti. Tüm bu gelişmelere rağmen demans tedavisinde tek bir standart yaklaşım bulunmadığını vurgulayan Şalçini, tedavi planlarının hastaya özel olarak şekillendirilmesi gerektiğini söyledi. Nöromodülasyon tekniklerinin ilaç tedavileri ve bilişsel rehabilitasyonla birlikte uygulanmasının daha etkili sonuçlar verebileceğini ifade etti.

Uzmanlar, nöromodülasyon yöntemlerinin umut verici olmakla birlikte henüz gelişim aşamasında olduğunu ve uzun vadeli etkilerinin netleşmesi için daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Kayhan Özdemir, Geyve İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün yeni hizmet binasında incelemelerde bulundu. Ziyarette, binanın fiziki yapısı, birimlerin yerleşimi ve vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin işleyişi değerlendirildi. Özdemir, yeni hizmet alanının ilçe sağlık hizmetlerinin daha düzenli ve erişilebilir şekilde sunulmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

SAĞLIK HİZMETLERİNE DAİR BİLGİ ALDI

Ziyaret kapsamında İlçe Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Enes Ahmet Güven’den detaylı bilgi alan Özdemir, koruyucu sağlık hizmetleri, birinci basamak sağlık uygulamaları ve vatandaş memnuniyetine yönelik çalışmalar hakkında değerlendirmelerde bulundu. Birimlerde görev yapan sağlık personeliyle de görüşen Özdemir, hizmet süreçlerine ilişkin görüş ve ihtiyaçları dinledi.

HİZMET KALİTESİNE VURGU

Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan ziyarette, sağlık hizmetlerinin daha etkin, hızlı ve kaliteli sunulması için yürütülen çalışmaların önemine dikkat çekildi. Yeni hizmet binasının, hem çalışanlar hem de vatandaşlar açısından daha modern ve verimli bir sağlık hizmeti ortamı oluşturacağı belirtildi.

Araştırmaya göre ağrı kontrolünde etkili olan, vücudumuzun bağışıklık hücreleri tarafından üretilen, sitokin olarak bilinen özel bir protein türü olan IL-10'un, erkeklerde daha yüksek olduğu kanıtlandı. Bu protein, ağrının hafiflemesinde hayati bir öneme sahip.

KADIN HASTALARIN REHABİLİTASYON SÜRECİ DAHA HASSAS PLANLANMALI

Ağrının oluşum mekanizmasının karmaşık bir süreç ve hekimliğin ağrı dindirme sanatı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Göçmen, yıllarca kadın hastaların kronik ağrı şikayetlerinin klinik ortamlarda yeterince ciddiye alınmadığını ya da hastanın duygusal durumlarıyla açıklandığını hatırlatarak, "Ancak bu yeni araştırmaya göre ortada somut bir bağışıklık sistemi farkı var. Kadınların ağrısı daha uzun sürüyor çünkü vücutları o ağrıyı kapatacak biyolojik mekanizmaya erkekler kadar kolay erişemiyor. Bu bulgular, kadın hastalarımızda ameliyat sonrası rehabilitasyon süreçlerini çok daha hassas planlamamız gerektiğini gösteriyor" açıklamasında bulundu.

KADINLARDA AĞRIYI DİNDİREN ALARM DAHA GEÇ DEVREYE GİRİYOR

Vücudumuzdaki yaralanma sonrası oluşan ağrıyı dindirmek için bağışıklık sisteminin bir noktada dur alarmı vermesi gerekiyor. Prof. Dr. Selçuk Göçmen, erkeklerdeki hormonların bu sinyali veren IL-10 proteinini artırdığını belirterek, "Erkeklerdeki hormonal destek, ağrıyı durduran doğal bir mekanizmayı tetikliyor. Kadınlarda ise bu destek daha zayıf olduğu için ağrı sinyali daha uzun süre açık kalıyor" diye konuştu.

KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TEDAVİ YÖNTEMLERİ YENİ STANDART OLACAK

Son yıllarda araştırmacıların 'tek tip ağrı tedavisi' yaklaşımının hatalı olduğunu vurgulayarak cinsiyete özgü ağrı mekanizmalarını, hormon döngüsüne göre hazırlanan tedavi planlarını, bağışıklık sistemi temelli ağrı kontrolünü ve kişiselleştirilmiş analjezi yöntemlerini kapsayan yeni bir yaklaşımı savunduklarının altını çizen Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, "Bilimsel çalışmalar, kadınların ağrıyı daha yoğun hissetmekten ziyade, biyolojik olarak farklı işleyen bir sinir-bağışıklık sistemi nedeniyle bu süreci daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre bu önemli bulgu, ağrı tedavisinde cinsiyete özel yaklaşımların gerekliliğini net bir şekilde gündeme taşımak anlamına geliyor. Sonuç olarak kadınların ağrıyı daha uzun süreli tecrübe etmesi psikolojik veya kültürel bir durum değil, tamamen nöro-hormonal bir gerçeklik" açıklamasında bulundu.

Prof. Dr. Göçmen, "Hastanın sadece şikayetine değil, biyolojik kimliğine de odaklanan kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerinin önümüzdeki dönemde standart hale geleceğine inanıyorum" dedi.

Hastalığın temellerinin gençlik yıllarında atıldığını vurgulayan Gündüz, sigara, sağlıksız beslenme ve genetik yatkınlığın erken dönemde; orta yaşta tansiyon ve kolesterol yüksekliğinin; ileri yaşta ise kronik hastalıkların daha belirgin hale geldiğini söyledi.

Kalp hastalıklarında erken teşhisin hayati önem taşıdığını belirten Gündüz, göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, aşırı yorgunluk, çabuk yorulma, mide rahatsızlığı gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.

Dünya genelinde kardiyovasküler hastalıkların artış eğiliminde olduğunu aktaran Gündüz, her yıl milyonlarca kişinin bu hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini, Türkiye'de ise ölümlerin yaklaşık yüzde 36'sının dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklandığını hatırlattı. Korunmanın yaşam tarzı değişiklikleriyle mümkün olduğunu vurgulayan Gündüz, Akdeniz tipi beslenme, tuz tüketiminin azaltılması, düzenli egzersiz, sigaranın bırakılması ve ideal kilo kontrolünün kalp sağlığı açısından kritik olduğunu söyledi.

Hipertansiyonun çoğu zaman belirti vermeden ilerlediğine dikkat çeken Gündüz, kontrolsüz yüksek tansiyonun kalp kasını zorladığını, damar yapısını bozarak kalp krizi ve inme riskini artırdığını belirtti. Ayrıca kilo kaybının tansiyon üzerinde doğrudan olumlu etki yaptığını ve ilaç tedavisinin doktor önerisi olmadan bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

Gündüz, kalp sağlığının korunmasının tek bir önlemle değil, uzun vadeli bir yaşam disipliniyle mümkün olduğunu ifade etti.

Sakarya’nın sağlık kadrosunu güçlendirmeye yönelik çalışmalar kapsamında, 2026 yılı ilk defa ve yeniden atama kurası çerçevesinde kente toplam 21 hekim ataması gerçekleştirildi. Yapılan görevlendirmelerin, şehir genelinde sağlık hizmetlerinin kapasitesini artırması ve vatandaşlara sunulan hizmet kalitesini yükseltmesi bekleniyor. Atamalarla birlikte özellikle yoğunluk yaşanan branşlarda hizmet erişiminin kolaylaşması hedeflenirken, sağlık altyapısının güçlendirilmesine yönelik yatırımların da sürdüğü bildirildi. Öte yandan, Sakarya’ya yönelik sağlık yatırımlarının ve personel takviyelerinin önümüzdeki süreçte de artarak devam etmesi bekleniyor.

TEDAVİ KİŞİYE ÖZEL PLANLANMALI

Bel ağrısı tedavisinin kişiye özelplanlanması gerektiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Öztürk, 'Belağrısı uzun süredir var olan ve tıp insanlarının da üzerinde durduğu önemli konulardan biri olduğuna dikkati çekerek, 'Eğer hastada bel ağrısı ve hafifkalça ağrısı varsa, ağrı bacağa ve dizin altına doğruyayılmıyorsa, kuvvet kaybı ve ciddi uyuşma yoksa ya da idrar,büyük abdest tutamama gibi belirtiler yoksa bel fıtığı olma ihtimali de düşük oluyor. Bu belirtilerin olmadığı belağrılarının neredeyse yüzde 90'ı fıtık ilişkisiz olarak belirlenmiş. Hatta kişinin MR'ında fıtık çıksa bile bu ağrınınfıtık ilişkisiz olduğu gösterilmiş. Çünkü her fıtığın derecesi aynı olmuyor, vücut zaman içinde kendisini onarabiliyor. Fıtık aslında omurga yaşlanmasının doğal bir eşlikçisiolarak görülüyor' diye konuştu.

AŞIRI KİLO VE HAREKETSİZ YAŞAM RİSKİ ARTIRIYOR

Bel ağrısında muayene hasta hikayesi ve şikayetlerinin yol gösterici olduğunu kaydeden Uzm. Dr. Arman Öztürk, 'Hastanın MR sonucuna göre fıtık olmadığınakarar verdiğimizde eğer aşırı kilo varsa hastanın kilo vermesi için yönlendirdiklerini belirterek, 'Verilen her kilo bel üzerindeki baskınında azalmasını sağlıyor. Hastamızın günlük yaşam aktivitelerini düzenliyoruz. Bunlar, araba kullanırken cüzdanı cebine bir cebine koyup asimetrik oturuşlar yapmamak. Masa veya bilgisayar başında çok çalışıyorsa kambur ya da kaykılarak oturuşlar yapmamak. Ağır sırt çantaları ya da tek kola takılan asimetrik yükleri mümkün olduğunca hayatından uzaklaştırmak' olarak sıraladı.

Cerrahi müdahalenin en son çare olarak uygulandığını dile getiren Uzm. Dr. Öztürk, ' Eğer hastanın bacağında kuvvet kaybı veciddi uyuşma varsa ya da idrar, büyük abdest tutamama gibi belirtiler bulunuyorsa hızlıca cerrahi müdahaleye yönlendiriyoruz. Tabi bel ağrısı için önerdiğimiz günlük yaşam aktivitelerinin düzenlenmesi ve obeziteden uzak durulması gibikonular burada da geçerli oluyor. Her hastanın durumu farklılık gösterdiği için tanı ve tedavinin de mutlaka uzman hekimlergözetiminde yürütülmesi büyük önem taşıyor' diye konuştu.

AMELİYATTAN BİR HAFTA SONRA NORMALE DÖNÜŞ

Ameliyat sonrasına da değinen Prof. Dr. Üstündağ, 'Operasyon sonrası kulaklara bandaj veya tenisçi bandı gibi bir bant takılır. İlk bandaj genellikle 3-7 gün kalır. Sonrasında birkaç hafta gece bandı önerilebilir. Çoğu kişi 1 hafta içinde normal hayatına döner. Genellikle güvenli bir ameliyat olsa da nadiren; enfeksiyon, kanama, dikişlerin açılması ve kulakta hafif asimetri gibi durumlar görülebilir. Ancak bu nadir yan etkilerin yanında işlemin başarı oranının yüzde 90'dan fazla olduğunu bilmek gerekir' dedi.

Yönetmelikte yapılan düzenlemelerle, aile hekimliği uygulamasında hem hizmet sunumu hem de sözleşme ve yerleştirme süreçleri güncellendi.

Buna göre yönetmeliğe eklenen önemli değişiklikler arasında, aile hekimlerinin evde ve uzaktan sağlık hizmeti sunabilmesi, vekalet veya görevlendirme durumunda birimin tüm işlemlerini yapabilmesi yer alırken, sağlık hizmeti sırasında yaşanan şiddet olaylarında, şiddet uygulayan kişilerin aile hekiminden farklı aile sağlığı merkezine yönlendirilmesi düzenlendi.

Sözleşmeli aile hekimliği ve aile sağlığı çalışanlarına ilişkin hükümler de güncellendi.

Bedelli askerlik yapan ve ücretsiz izne ayrılan aile hekimlerine sözleşme önceliği sağlanırken, münhal pozisyonlara Devlet hizmeti yükümlülüğü kurasıyla atama yapılabilecek.

Yönetmelikte ayrıca, aile sağlığı merkezlerinde kullanılan tıbbi cihaz ve malzemelerle ilgili yükümlülükler netleştirildi; teknik ve tıbbi cihazların, bilgisayar ve yazılımın esas olarak aile hekimleri tarafından temin edilmesi kararlaştırıldı. Ortak kullanım alanlarındaki malzemelerin devredilemeyeceği ve kullanımının engellenemeyeceği hükme bağlandı. Bunlara ek olarak, aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının hizmet sundukları tüm verilerin Bakanlıkça belirlenen sistemler dışında kayıt edilemeyeceği, uyum eğitiminin en geç 3 ay içinde tamamlanacağı ve güvenlik kamera sistemi standartlarının uygulanacağı düzenlemeleri getirildi.

Yönetmelikteki değişiklikler, aile hekimliği birimlerinde 1 Eylül 2026 tarihine kadar uygulanacak.

Söz konusu yönetmelik değişikliğinin detaylarına ulaşmak için tıklayın.

Söğütlü Kaymakamı Mehmet Göze, Söğütlü Belediye Başkanı Selçuk Kurt, İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Kayhan Özdemir, Söğütlü Toplum Sağlığı Merkezi Başkanı Dr. Kürşat Şaşmaz, Belediye Meclisi üyeleri, AK Parti Söğütlü İlçe Başkanı Suat Dirhemci, Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanı Op. Dr. Özcan Öktem ve Yenikent Devlet Hastanesi Başhekimi Uzm. Dr. Mehmet Alaçam yeni hizmete başlayan semt polikliniğini ve aile sağlığı merkezini ziyaret etti.

Yeni düzenleme ile birlikte Söğütlü ve çevresinde yaşayan vatandaşlarımız gece saat 24.00’e kadar yeşil alan poliklinik hizmeti, enjeksiyon, pansuman gibi birçok hizmete daha hızlı ulaşabilecek. Semt polikliniğinde haftanın belirli günleri çeşitli branşlarda hizmet verilecek.

OTİZM BİR HASTALIK DEĞİL, GELİŞİMSEL FARKLILIKTIR
Otizmin doğuştan geldiğini veya yaşamın ilk yıllarında ortaya çıktığını belirten Demiröz, “Otizm bir hastalık değil yapısal farklılıktır. Beynin farklı çalışması nedeniyle sosyal etkileşim ve iletişimde bazı sınırlılıklar görülebilir. Bu süreci doğru eğitim ve destekle yönetmek gerekir” dedi.

TOPLUMDAKİ YANLIŞ ALGILARA DİKKAT
Otizmli bireylerin “duygusuz” olduğu düşüncesinin doğru olmadığını belirten Demiröz, bu bireylerin iletişim kurmak için farklı yollar kullandığını söyleyerek, “Her otizmli birey dahi değildir. Her bireyin kendine özgü yetenekleri ve zorlukları vardır” ifadelerini kullandı.

BELİRTİLER ERKEN YAŞTA FARK EDİLEBİLİR
Otizm belirtilerinin genellikle 18-24 ay arasında belirginleştiğini aktaran Demiröz, “Bazı belirtiler erken yaşta görülebilir. Göz teması kurmama, isme tepki vermeme ve tekrarlayıcı hareketlerin dikkatle izlenilmeli. 6-12 ay arasında bile bazı ipuçları fark edilebilir” dedi.

“ANLAYIŞ EN GÜÇLÜ İLAÇTIR”
Otizme yaklaşımda en önemli unsurun anlayış olduğunu vurgulayan Demiröz, “Otizm bir eksiklik değil, hayatı farklı bir işletim sistemiyle algılamaktır. Anlayış ise bu sistemin en güçlü ilacıdır” dedi.

Paylaşılan verilere göre, 2025 yılı boyunca evde sağlık hizmetleri kapsamında 19 bin 422 hastaya ulaşıldı, 70 bin 373 ev ziyareti gerçekleştirildi. Aynı dönemde 126 bin 685 mobil sağlık hizmeti sunulurken, 11 bin 354 hastaya nakil hizmeti sağlandı.

2026 yılının ilk iki ayında ise çalışmalar hız kesmeden devam etti. Bu kapsamda 3 bin 319 hastaya ulaşılırken, 11 bin 751 ev ziyareti gerçekleştirildi. 22 bin 571 mobil sağlık hizmeti sunulurken, bin 929 hastaya nakil hizmeti verildi.

Toplantıda, evde sağlık hizmetlerinin özellikle yaşlı, engelli ve yatağa bağımlı bireyler için büyük önem taşıdığı vurgulanarak, hizmetlerin daha geniş kitlelere ulaştırılması adına çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.

Yetkililer, deneyimli ekip tarafından uygulandığında komplikasyon riskinin oldukça düşük olduğunu vurgulayarak, şimdiye kadar uygulanan 15 vakanın tamamında rahmin korunduğunu ve hiçbir hastada kan bankasından transfüzyon ihtiyacı doğmadığını ifade etti.

Yöntemin özellikle yoğun kanama riski bulunan plasenta invazyonu vakalarında tercih edildiği, bu sayede hem hastanın doğurganlığının hem de genel sağlığının korunmasının hedeflendiği aktarıldı.

Daha önce kalp-damar, ortopedi ve travma cerrahisinde kullanılan ototransfüzyonun, kadın doğum alanında sınırlı sayıda merkezde uygulandığına dikkati çeken uzmanlar, elde edilen sonuçların umut verici olduğunu ve yöntemin belirli hasta gruplarında kullanılmaya devam ediliyor.

Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Başkanı ve aynı zamanda hastanede perinatoloji (yüksek riskli gebelik) uzmanı olarak görev yapan Prof. Dr. Selçuk Özden, yaklaşık 2 yıllık araştırma sürecinin ardından yöntemi başarıyla uygulamaya başlandı.

Yöntem kapsamında, ameliyat sırasında hastanın kaybettiği kan özel cihazlar (Cell Saver-hücre kurtarıcı) aracılığıyla toplanıp filtrelenerek yeniden hastaya veriliyor. Bu sayede dışarıdan kan nakline duyulan ihtiyaç önemli ölçüde ortadan kaldırılıyor.

Türkiyede bu yöntemi uygulayan ilk kadın doğum kliniği. Bu olgularda literatürde yüzde 50 ile 100 arasında rahimin alınması söz konusuyken, hastaların yaklaşık yüzde 95’inde rahimi koruyarak ameliyat gerçekleştirebiliyor. Bu durum, hastanın doğurganlığının korunması açısından son derece önemli.

Ameliyat olan hasta Sezen Terzioğlu, sürece ilişkin yaşadıklarını şöyle anlattı; “Bu, 10 yıl aradan sonra ikinci doğumum. Bebeğim şu an 40 günlük. Hamilelik sürecinde özel bir hastanede takip ediliyordum. Doktorum, ‘plasenta perkreta’ teşhisi koyunca beni Selçuk Özden hocaya yönlendirdi. Selçuk Hoca da aynı teşhisi koydu ve karşılaşabileceğimiz tüm riskleri detaylı şekilde anlattı. Rahmin alınması ya da mesane duvarının zarar görmesi gibi ihtimallerden bahsetti.

Takip sürecim oldukça uzun sürdü. Yaklaşık bir buçuk ayı evde istirahat ederek geçirdim. Daha sonra doğumum gerçekleşti. Çok şükür, bahsedilen risklerin hiçbiri yaşanmadı. Ameliyat yaklaşık 2,5-3 saat sürdü.

Ameliyat sırasında karın boşluğumda biriken kendi kanım toplanıp filtrelenerek tekrar bana verildi. Bu sayede dışarıdan kan almaya ihtiyaç duyulmadan operasyon tamamlandı. Şu an hem ben hem de bebeğim çok iyiyiz. Selçuk Hoca’ya ve tüm sağlık ekibine teşekkür ediyorum.”

Riskli gebelik süreci geçiren Ayşen Bölükbaş ise, “Bu benim ikinci gebeliğim. İlk doğumumu özel bir hastanede yapmıştım. İkinci gebeliğimde de yine aynı doktorumla takibe başladık. Ancak gebeliğimin 13. haftasında doktorum beni ‘plasenta previa’ tanısıyla riskli gebelik kapsamında yönlendirdi. Bu süreçte Selçuk Özden ile tanıştık. Selçuk Bey de yaptığı muayenelerde tanıyı netleştirdi ve karşılaşabileceğimiz tüm riskleri ayrıntılı şekilde anlattı.

Takibimiz bu şekilde devam etti. 33 hafta 1 günlükken yaşadığım kanama nedeniyle hastaneye başvurdum ve yatışım yapıldı. Ardından doğumum gerçekleşti. Plasentamın ileri seviyede olması nedeniyle rahmin alınabileceği ihtimali vardı. Hatta plasenta ilerleyerek çevre dokulara kadar ulaşmıştı. Ancak doktor bey tüm süreç boyunca yanımda oldu ve yapılacakları sürekli anlattı.

Çok şükür, rahmim alınmadan ve herhangi bir komplikasyon yaşanmadan bu süreci atlattık. Ameliyat sırasında vücudumdan çıkan kan filtrelenerek tekrar bana verildi. Bu sayede dışarıdan kan ihtiyacı oluşmadı. Olası bir durum için önlem olarak kan hazır bulundurulmuştu ancak buna gerek kalmadı.

Ameliyat sonrasında da herhangi bir sorun yaşamadım. Sürecim oldukça rahat geçti. Doktor beye ve tüm ekibe teşekkür ediyorum” diye konuştu.

Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, aynı zamanda Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Ameliyathanesi Sorumlusu Ayça Taş Tuna, hücre kurtarma (ototransfüzyon) tekniklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Tuna, hücre kurtarma yönteminin kanamalı hastalarda dünya genelinde uygulanan en güncel ve önemli yaklaşımlardan biri olduğunu belirterek, “Bu teknik, ameliyat sırasında hastanın kaybettiği kendi kanının toplanarak yeniden hastaya verilmesine dayanır” dedi.

Bu sayede dışarıdan yapılacak kan nakillerine bağlı risklerin azaltıldığını vurgulayan Tuna, “Dışarıdan verilen kanda alerjik reaksiyonlar, enfeksiyonlar ve yoğun bakım ihtiyacına kadar gidebilecek komplikasyonlar görülebilir. Hücre kurtarma yöntemiyle bu riskleri büyük ölçüde önlemiş oluyoruz” ifadelerini kullandı.

Tuna, söz konusu yöntemin Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde özellikle sezaryen ameliyatlarında ve kanama riski yüksek hastalarda sıkça uygulandığını sözlerine ekledi.

Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Selçuk Özden de, ototransfüzyon yöntemine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Özden, ototransfüzyonun güvenli bir uygulama olduğunu belirterek, “Hastanın kendi kanını kullanıyoruz. Antijenik bir özelliği olmadığı için herhangi bir reaksiyon gelişmez. Ameliyat sırasında karın boşluğunda biriken kanı toplayıp temizleyerek yeniden hastaya verebiliyoruz. Bu yönüyle oldukça güvenlidir” dedi.

Her tıbbi uygulamada olduğu gibi bazı risklerin söz konusu olabileceğini ifade eden Özden, “Hava embolisi gibi komplikasyonlar teorik olarak mümkündür ancak bu yöntemi bilen deneyimli bir ekip tarafından uygulandığında bu riskler ortadan kalkar. Nitekim şu ana kadar uyguladığımız 15 vakanın hiçbirinde komplikasyon yaşanmadı” diye konuştu.

Uygulanan vakaların tamamında rahmin korunduğunu vurgulayan Özden, “15 hastanın 15’inde de rahmi koruduk. Ancak bu durum her hasta için geçerli olmayabilir. Hastanın hayatını riske sokacak bir durum varsa rahim alma ameliyatı geciktirilmeden yapılmalıdır” ifadelerini kullandı.

Rahmin korunmasının sadece doğurganlık açısından değil, hastanın psikolojik durumu açısından da önemli olduğuna dikkat çeken Özden, “Rahim bir organdır ve alınması hastanın özgüvenini de etkileyebilir. Biz bu yöntemle hem organı hem de doğurganlığı korumuş olduk” dedi.

Ototransfüzyon sayesinde çoklu kan nakillerine bağlı risklerin de önüne geçildiğini belirten Özden, alerjik reaksiyon gibi komplikasyonların da bu yöntemle azaltıldığını söyledi.

Dünya genelinde plasenta invazyonu vakalarında klasik yaklaşımın sezaryen sırasında rahmin alınması olduğunu hatırlatan Özden, “Biz yaklaşık 15 yıldır bu yöntemi uygulamıyoruz. Daha önce rahim koruma oranımız yüzde 90 civarındaydı, bu yöntemle yüzde 100’e ulaştık” dedi.

Yöntemin özellikle yoğun kanama riski bulunan hastalarda uygulandığını ifade eden Özden, “Her obstetrik kanamada kullanmıyoruz. Daha çok plasenta invazyonu olan, ciddi kanama beklenen hastalarda tercih ediyoruz” diye konuştu.

Ototransfüzyonun uzun yıllardır kalp-damar, ortopedi ve travma cerrahisinde kullanıldığını belirten Özden, obstetrik alandaki kullanımının ise sınırlı olduğunu kaydetti.

Ameliyatlarda ciddi miktarda kanın geri kazanıldığını vurgulayan Özden, “Bir hastamızda yaklaşık 6 litre kan topladık ve temizleyerek tekrar hastaya verdik. Bu sayede ameliyat sırasında ve sonrasında banka kanına ihtiyaç duymadık” dedi.

Özden, elde edilen sonuçların son derece memnuniyet verici olduğunu sözlerine ekledi. / Mehmet KARAKAŞ

Sakarya Büyükşehir Belediyesi, toplumda giderek artan böbrek hastalıklarına dikkat çekmek ve erken tanının önemini vurgulamak amacıyla alanında uzman hekimlerin katıldığı “Herkes İçin Böbrek Sağlığı” başlıklı farkındalık programı düzenledi. Sakarya Üniversitesi ve Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Bilim Dalı iş birliğiyle gerçekleştirilen programın moderatörlüğü Prof. Dr. Hamad Dheir üstlenirken, konuşmacı olarak Doç. Dr. Mahmud İslam yer aldı. Programda böbreklerin vücuttaki görevleri, hastalıkların erken belirtileri ve risk faktörleri detaylı şekilde ele alındı.

ERKEN TANININ ÖNEMİ VURGULANDI

Programda özellikle tansiyon ve diyabet gibi hastalıkların böbrek sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekilerek, erken teşhisin hayati öneme sahip olduğu ifade edildi. Katılımcılara ayrıca günlük yaşamda böbrek sağlığını korumaya yönelik öneriler de sunuldu.

“RİSK GRUBUNDAKİLER DÜZENLİ TAKİP ŞART”

Programın moderatörü Prof. Dr. Hamad Dheir, “Böbrek hastalıkları çoğu zaman sessiz ilerler. Bu nedenle erken tanı büyük önem taşıyor. Basit kontrollerle ciddi hastalıkların önüne geçmek mümkündür. Özellikle risk grubundaki bireylerin düzenli takiplerini ihmal etmemesi gerekiyor” dedi.

“BÖBREK YAŞINIZI BİLİYOR MUSUNUZ?”

Konuşmacı Doç. Dr. Mahmud İslam ise, “Kaç kişi böbrek yaşını biliyor?” diye sorarak, “Böbrek yaşının bilinmesi erken teşhis açısından oldukça önemlidir. Herkesin düzenli kontroller yaptırarak bu değeri öğrenmesi gerekiyor. Yeterli su tüketimi ve dengeli beslenme böbrek sağlığının korunmasında önemli rol oynar” ifadelerini kullandı.

YOĞUN KATILIM GERÇEKLEŞTİ

Programa Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Dairesi Başkanı Mustafa Özer, Sakarya İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Kayhan Özdemir, Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Fatih Güneysu ile Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı Ahmet Öksüzoğlu’nun yanı sıra çok sayıda vatandaş katılım sağladı.

“BU TÜR FARKINDALIK PROGRAMLARINI ÖNEMSİYORUZ”

Programda konuşan Büyükşehir Belediyesi Sağlık İşleri Dairesi Başkanı Mustafa Özer, “Toplum sağlığını önceleyen çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Böbrek sağlığı konusunda farkındalık oluşturmak ve erken tanının önemini anlatmak adına bu tür programları önemsiyoruz” ifadelerini kullandı.

SAĞLIKLI YAŞAM İÇİN BİLİNÇLENDİRME

Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen programda, toplumda yaygın olarak bilinen yanlışlara da değinilerek doğru bilinen yanlışlar sade ve anlaşılır bir dille aktarıldı. Katılımcılar, program sonunda merak ettikleri soruları uzmanlara yöneltme fırsatı buldu.

Gençlerde kanser artışındaki en büyük problemlerden birinin semptomların sıklıkla göz ardı edilmesi olduğunu dile getiren Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, 'Gençlerin enerjik yapısı, ciddi belirtilerin basit yorgunluklar veya geçici hastalıklarla karıştırılmasına neden olarak tanı gecikmelerine yol açıyor. Oysa vücudun verdiği sinyalleri gençlik enerjisiyle maskelemek, hastalığa yayılma fırsatı tanıyor. Gençlerin kendi vücutlarındaki değişimlere karşı sergileyeceği bilinç düzeyi tedavinin başarı şansını doğrudan etkiliyor' şeklinde konuştu.

Gençlerde kanserin yayılım gösterdiği noktalar arasında omurganın hayati bir yer tuttuğunu hatırlatan Prof. Dr. Selçuk Göçmen, 'Merkezi sinir sistemi tutulumları arasında omurga metastazlarına sanılandan daha sık rastlanıyor. Bu nedenle gençlerde görülen, istirahatle geçmeyen ve ağrı kesicilere yanıt vermeyen şiddetli sırt, bel veya boyun ağrıları mutlaka ciddiye alınmalı' uyarısında bulundu.

Genç yaş grubundaki hastalar için kanserin sadece bir sağlık sorunu değil, yaşamın en aktif döneminde verilen zorlu bir sınav olduğunun altını çizen Prof. Dr. Selçuk Göçmen, 'Gençler ve genç erişkin hastalar, eğitim ve kariyer planlarının kesintiye uğraması, ağır psikolojik yükler ve uzun dönemli tedavi yan etkileriyle baş başa kalıyor. Hastalık sonrası hayatta kalım sürecinde ise sosyal hayata adaptasyon ve iş gücüne yeniden katılım, en az tıbbi tedavi kadar kritik bir önem taşıyor' açıklamasında bulundu.

ERKEN TANI ÖNEMLİ

Gençlerdeki kanser vakalarındaki artışının bireysel değil, toplumsal bir sağlık problemi olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Göçmen, 'Yaşa uygun tarama programlarının geliştirilmesi, psikososyal destek ağlarının örülmesi ve eşit sağlık hizmeti sunulması bu tablonun değişmesi için çok önem taşıyor. Genç yaşta görülen kanserler nadir değil. Erken farkındalık, doğru tanı ve kişiye özel tedavi yaklaşımları ile bu tabloyu gençlerin lehine çevirmek mümkün' dedi.

Sakarya Üniversitesi ve Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Bilim Dalı iş birliğiyle düzenlenecek program, 26 Mart Perşembe günü saat 13.30’da Sosyal Gelişim Merkezi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilecek.

Erken belirtiler ve risk faktörleri ele alınacak
Böbrek sağlığının korunması, hastalıkların erken belirtileri ve risk faktörleri ele alınacağı toplantının moderatörlüğünü Prof. Dr. Hamad Dheir üstlenirken, konuşmacı olarak Doç. Dr. Mahmud İslam yer alacak.

Sağlıklı yaşam için öneriler sunulacak
Program kapsamında katılımcılara, böbreklerin vücuttaki temel görevleri, hastalıkların erken uyarı işaretleri, günlük yaşamda böbrek sağlığını koruma yolları, tansiyon ve diyabet gibi risk faktörlerinin etkisi ile toplumda yaygın olan yanlış bilgiler sade ve anlaşılır bir dille aktarılacak.

AZ PİŞMİŞ ET, İYİ YIKANMAMIŞ SEBZE SİZİ GÖZÜNÜZDEN EDEBİLİR

Toksoplazma Gondii paraziti başlıca kedilerde bulunuyor ve dışkı yoluyla toprak, su ve gıdalara bulaşabiliyor. İnsanlar parazitle enfekte etlenmiş çiğ ya da az pişmiş et, yıkanmamış sebze-meyve veya kirli su ile enfekte olabiliyor. Gebelikte ilk kez enfekte olan annelerde ise parazit plasenta yoluyla bebeğe geçebilir; erken dönemde bulaşma riski düşük olsa da ciddi sonuçlara yol açabilir, gebeliğin ileri dönemlerinde ise doğumsal toksoplazmozis gelişebilir.

Bağışıklığı güçlü kişilerde enfeksiyon çoğunlukla belirti vermez; ancak parazit, beyin, retina ve kaslarda doku kistleri oluşturarak uzun süre pusuda kalabilir. Bu kistler aktive olduğunda, retinada geri dönüşümsüz görme kayıplarına yol açabilir. Hastaların çoğu tek gözde ani görme kaybı, bulanıklık, ışık hassasiyeti veya uçuşma şikâyetiyle başvuruyor. Tedavi edilse bile gözde kalıcı nedbe dokusu oluşabilir.

Prof. Dr. Yıldırım, korunma yöntemleri arasında ellerin düzenli yıkanması, etlerin iyi pişirilmesi, sebze ve meyvelerin iyice yıkanması, temiz su kullanımı ve kişisel hijyenin önemine vurgu yaptı. Ayrıca gebelik dönemi taramaları ve gıda güvenliği önlemlerinin hastalığın sıklığını azaltmada kritik rol oynadığını belirtti.

ÇOCUKLUKTAKİ GÖZ KAZALARI KATARAKTI TETİKLİYOR

Erken kataraktta bir diğer sebep ise göz travmaları. Prof. Dr. Elgin, küçük yaşlarda yaşanan spor yaralanmaları veya kazalar sonucunda göze alınan sert darbelerin etkisinin yıllar sonra katarakt olarak ortaya çıkabileceğine işaret ediyor. Ayrıca ultraviyole ışınlarının etkisi ve sigara kullanımı genç yaştaki kataraktın 'gizli suçluları' arasında yer aldığını söylüyor.

GENÇ YAŞTA KATARAKT NASIL ÖNLENİR?

Prof. Dr. Elgin, erken başlangıçlı katarakttan korunmak için UV ışınlarını engelleyen güneş gözlüğü takmak, sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınmak, diyabeti kontrol altında tutmak ve antioksidanlar açısından zengin bir beslenmenin faydalı olacağını söylüyor. Hem katarakt hem de diğer teşhis edilmemiş göz hastalıkları için düzenli göz muayenesinin öneminin altını çizdi.. Kataraktın ilaçla tedavisinin mümkün olmadığını söyleyen Prof. Dr. Elgin, 'Kataraktın tek tedavisi ameliyattır. Ameliyat genellikle damla anestezisi ile yapılır. Gerekli durumlarda sedasyon veya genel anestezi uygulanabilir. Hasta, ameliyattan sonra aynı gün taburcu edilebilir ve ertesi gün sosyal yaşantısına dönebilir. Kataraktın tedavisinde uzun yıllardır fakoemülsifikasyon yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntemde ses dalgaları (Ultrasound) ile kataraktlı lens göz içinde parçalanıp dışarı alınır ve yerine yeni bir mercek yerleştirilir' diye konuştu.

Son yıllarda klasik tek odaklı merceklerin yerini çok odaklı premium (akıllı) göz içi lenslerin de tedavide öne çıktığını aktaran Prof. Dr. Elgin, bu mercekler sayesinde hastalar hem katarakttan kurtuluyor hem de diğer kırma kusurlarının tedavi edilmesiyle net bir görüşe kavuşabildiğini söyledi.

Hepatit B: Dünya genelinde en yaygın viral hepatit türü olan Hepatit B, çoğunlukla anneden bebeğe geçiyor ve kronik karaciğer hastalığı ile siroz ve karaciğer kanserine yol açabiliyor. Prof. Dr. Yıldız, Hepatit B aşısının yaşam boyu koruma sağladığını hatırlattı.

Obezite ve Karaciğer Yağlanması: Obezite, karaciğerde 'metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer' hastalığını tetikliyor. Araştırmalara göre, obezite sorunu yaşayan kişilerin yaklaşık %80'inde karaciğerde yağ birikimi görülüyor. Prof. Dr. Yıldız, sağlıklı beslenme, düzenli yürüyüş ve ideal kiloya ulaşmanın karaciğer yağlanmasını azaltmaya yardımcı olduğunu söyledi.

İlaçlar ve Bitkisel Ürünler: Bazı ağrı kesiciler ve bitkisel ürünler bilinçsizce kullanıldığında karaciğerde ani iltihap ve toksik hepatite yol açabiliyor. Doktor kontrolü olmadan hiçbir ürünün kullanılmaması öneriliyor.

Aşırı Alkol Tüketimi: Alkolün karaciğerde parçalanması sırasında oluşan toksik maddeler, zamanla yağlanma, iltihaplanma ve siroza neden olabiliyor. Haftada 2-3 kadehi aşmamak karaciğer sağlığı için kritik bulunuyor.

Genetik Hastalıklar: Karaciğer bazı genetik bozukluklar nedeniyle enzim, reseptör veya taşıyıcı protein üretiminde sorun yaşayabiliyor. Erken tanı ve düzenli sağlık kontrolleri sayesinde çoğu genetik hastalık ilaçla kontrol altına alınabiliyor.

Otoimmün Hastalıklar: Otoimmün hepatit ve primer biliyer kolanjit gibi hastalıklar, genetik yatkınlığı olan kişilerde enfeksiyon ve ilaç tetiklemeleri ile ortaya çıkabiliyor. Prof. Dr. Yıldız, ailede otoimmün karaciğer hastalığı öyküsü olanların düzenli takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Kolorektal kanserlerin hem dünyada hem de Türkiye'de en sık görülen kanser türleri arasında yer aldığını belirten Mehlepçi, hastalığın erken evrede tespit edilmesi durumunda büyük ölçüde tedavi edilebildiğine dikkat çekti. Türkiye'de kolon kanserinin erkeklerde üçüncü, kadınlarda ise ikinci sırada görüldüğünü ifade eden Mehlepçi, bu durumun önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu dile getirdi.

Tarama programlarının önemine değinen Mehlepçi, Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında 50-70 yaş aralığındaki vatandaşlara düzenli kontrol önerildiğini hatırlattı. Gaitada gizli kan testinin (GGK) basit ve ağrısız bir yöntem olduğunu belirten Mehlepçi, bu test sayesinde hastalığın belirti vermeden erken aşamada tespit edilebildiğini söyledi.

Türkiye genelinde taramaların ücretsiz olarak yapıldığını ve hizmetlerin büyük ölçüde Aile Sağlığı Merkezleri aracılığıyla sunulduğunu ifade eden Mehlepçi, vatandaşların herhangi bir şikâyeti olmasa bile aile hekimlerine başvurarak tarama yaptırabileceğini kaydetti. GGK testinin pozitif çıkması durumunda hastaların ileri tetkik için yönlendirildiğini belirten Mehlepçi, kolonoskopi ile kesin tanı konulabildiğini ve gerekli durumlarda poliplerin alınabildiğini aktardı. Erken tanı konulan hastalarda tedavi başarısının oldukça yüksek olduğunun altını çizdi.

Öte yandan Mehlepçi, uygulamada bazı aksaklıklar yaşandığını da dile getirerek, özellikle kolonoskopi randevularındaki gecikmelere dikkat çekti. Devlet hastanelerinde yoğunluk nedeniyle randevu sürelerinin uzayabildiğini belirten Mehlepçi, bu durumun tanı sürecini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.