Yaşadığımız yaz mevsiminde sinekler insanların yaşam kalitesini bozdukları gibi hayvanların da yaşam kalitelerini maalesef bozmaktadırlar.
Sığılarda, koyun ve keçilerde sinekler tedbir alınmadığında gözlerde ciddi enfeksiyonlara yol açmaktadırlar. Geç kalınmadığında bu enfeksiyöz hastalıklar veteriner hekimler tarafından tedavi edilmektedir.
Bu günlerde kliniğimizde bahçede beslemiş olduğumuz evcil hayvanlarda sineklerden kaynaklanan enfeksiyöz keratit şikayetleri ile gelen hayvan sahipleri artmış durumdadır.
İnfeksiyöz bovine keratokonjunktivitis (IBK), sığırlarda bir veya her iki gözde konjunktivitis ve ülseratif keratitis ile karakterize bir göz hastalığı olup infeksiyonun primer etkeni Moraxella bovis’dir.
Hastalıkta nadir olarak ölümler görülmekle birlikte özellikle genç hayvanlarda gelişme geriliğine, süt verimi ve döl veriminin azalmasına, besi performansının düşmesine ve birçok hayvanda kalıcı körlüğe neden olmaktadır.
İnfeksiyon direkt kontakt yolla veya vektörler aracılığıyla duyarlı hayvanlar arasında kısa süre içerisinde yayılmaktadır. Özellikle yüz sineklerinin (Musca autumnalis) kanat ve bacaklarında 3-4 gün süresince etkenin canlı kaldığı tespit edilmiştir.
Mevsimsel olarak ılıman iklim kuşağındaki bölgelerde yaz aylarında meradaki hayvanlarda IBK’nin daha yoğun görüldüğü saptanmıştır. Hastalığın semptomları arasında başlangıçta yangı, gözlerde sulanma ve akıntı ortaya çıkmaktadır.
İleri ki aşamalarda orta dereceli konjunktivitisden korneal ülserasyona giden bir tablo ile birlikte opasite, ödem, bazen perforasyon, blefarospazm ve fotofobi bulunmaktadır. Ülserasyon 48-72 saat içinde meydana gelebileceği gibi ilk tespit edildiği süreden itibaren 4-7 gün içerisinde korneayı kuşatacak şekilde limbal sınırdan kornea merkezine doğru vaskülarizasyon şekillenmektedir.
İnfeksiyonun tedavi edilmediği ileri durumlarda infekte gözde körlük meydana gelmektedir. Çok şiddetli salgınlarda sürünün yüzde 60-80’nin etkilenebileceği saptanmıştır. İnfeksiyöz bovine keratokonjunktivitisin tedavisi amacıyla araştırıcılar birçok antibiyotiği farklı doz, süre ve uygulama yollarından kullanmışlardır.
Bu antibiyotiklerden birisi olan florfenikol M. bovis’den ileri gelen infeksiyonlarda kloramfenikol ve thiamfenikol’a oranla in vitro aktivitesi daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Florfenikolun yağlarda çözünürlüğü yüksek ve iyonlarına ayrışımı oldukça düşüktür.
Yapılan araştırmalarda florfenikolün geniş ölçüde göze ait dokularda dağılabildiği ve buna bağlı olarak IBK’nın tedavisinde başarılı sonuçların alındığı bildirilmiştir. Sefalosporin türevi olan sefuroksim sodyum da Moraxella spp.’lerden ileri gelen çeşitli infeksiyonlarda kullanılmaktadır.
Süt sığırlarında infeksiyöz bovine keratokonjunktivitisi meydana getirebilecek bakteriyel ve viral etkenlerin ortaya konulması ile birlikte infeksiyonun tedavisinde subkonjunktival yolla uygulanan florfenikol ve sefuroksim sodyum ilaçları tedavi için kullanılabilinir.
Üreten halkımıza bol kazançlı günler dilerim.