ELMADA REKOR FİYAT FARKI
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın açıkladığı Haziran ayı verilerine göre üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı elmada görüldü. Üreticide 18,75 TL olan elma, markette 89,87 TL seviyesine kadar yükseldi. Böylece elmadaki fiyat farkı yüzde 379,3 olarak hesaplandı. Elmayı sırasıyla havuç, çilek, yeşil fasulye ve kiraz takip etti. Bu ürünlerde de üretici ile market arasındaki fiyat farkının 3 ila 4 kata yaklaştığı görüldü.
MARKETTE EN FAZLA ÇİLEK ZAMLANDI
Haziran ayında market fiyatlarında dikkat çeken artışlar yaşandı. 38 ürünün 21’inde fiyat yükselirken 17 üründe düşüş kaydedildi. Market raflarında en fazla artış yüzde 81 ile çilekte oldu. Çileği havuç, kabak, kuru soğan ve patates izledi. Buna karşılık en fazla düşüş yüzde 37,8 ile domateste görüldü. Karpuz, nohut, kuru üzüm ve yumurta da fiyatı gerileyen ürünler arasında yer aldı.
ÜRETİCİDE EN BÜYÜK ARTIŞ KABAKTA
Üretici tarafında ise fiyatlar oldukça dalgalı seyretti. Haziran ayında 30 ürünün 12’sinde fiyat artışı, 9’unda düşüş, 9’unda ise değişim olmadı. En yüksek artış yüzde 112,5 ile kabakta yaşandı. Kabak fiyatındaki yükselişi havuç, patlıcan, sivri biber ve patates takip etti. Öte yandan karpuz, domates ve limon gibi ürünlerde ciddi düşüşler görüldü. Özellikle karpuzda yüzde 54,8 oranında gerileme kaydedildi.
FİYAT FARKININ NEDENİ: ARZ VE SEZON ETKİSİ
Uzman değerlendirmelerine göre fiyatlardaki dalgalanmanın temel nedeni mevsimsel üretim değişiklikleri ve arz-talep dengesi. Seralarda sezonun sona yaklaşmasıyla bazı ürünlerde üretim azalırken, bu durum fiyatların yükselmesine neden oluyor. Kabak, patlıcan ve sivri biber gibi ürünlerde bu etki daha belirgin hissedildi. Domates gibi bazı ürünlerde ise yayla bölgelerinde hasadın başlamasıyla arz artışı yaşandı ve fiyatlar geriledi.
GİRDİ MALİYETLERİ ÜRETİCİYİ ZORLUYOR
TZOB verilerine göre üreticinin en önemli sorunlarından biri artan girdi maliyetleri olmaya devam ediyor. Son bir yılda gübre fiyatlarında dikkat çekici artışlar yaşanırken, amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4, kompoze gübre yüzde 46,1, DAP gübresi yüzde 39,5 ve üre gübresi yüzde 12,2 oranında yükseldi. Hayvancılıkta kullanılan yem fiyatlarında da artış eğilimi sürdü; besi yemi yıllık bazda yüzde 30,9, süt yemi ise yüzde 29,2 oranında arttı. Aynı dönemde elektrik fiyatları yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 ve mazot fiyatı ise yüzde 31,5 oranında artış göstererek üretim maliyetleri üzerinde baskıyı artırdı.
ÜRETİCİ DE TÜKETİCİ DE BASKI ALTINDA
Veriler, tarım sektöründe hem üretici hem de tüketici açısından sıkışmış bir tabloyu ortaya koyuyor. Üretici artan maliyetler nedeniyle ürününü düşük fiyata satmakta zorlanırken, tüketici aynı ürünleri markette çok daha yüksek fiyatlarla almak zorunda kalıyor. Bazı ürünlerde üretici ile market arasındaki fiyat farkının 3 ila 5 kata ulaşması dikkat çekiyor.
TZOB’DAN FİYAT MAKASI UYARISI
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının azaltılması gerektiğini belirterek, üretimden tüketime kadar olan süreçte maliyetleri düşürecek ve fiyat dengesini sağlayacak düzenlemelere ihtiyaç olduğunu vurguladı. Bayraktar, mevcut yapının hem üreticiyi hem de tüketiciyi zorladığını ifade ederek, tarımda sürdürülebilirliğin korunmasının önemine dikkat çekti.